San Martiño de Pino Parroquia do Concello de Cospeito, comarca da Terra Chá, con aproximadamente 400 veciños e cunha extensión de 16 Km2. Divídese en 22 lugares ou aldeas segundo D. Amor Meilán, Manuel. 1928 “Geografía General del Reino de Galicia. Tomo IV, Provincia de Lugo”: Bouza, Broce, Caldaloba, Casiña, Castro, Co, Costa, Cuvelo, Currás, Fonte Salgueira, Fraga, Granda, Guldeiros, Xunto a Iglesia, Mato, Millerada, Monte, Outrocabo, Penalba, Porto, Quenlle e Sumeiro. Conta cunha Igrexa Parroquial ao patrón a San Martiño, e tres capelas principais adicadas a San Roque, As Dolores e a San Isidro, esta última comparte a festividade coas parroquias veciñas de Seixas e Villapene. O río Támoga atravesa a parroquia polo sur, do que cabe destacar a área recreativa de Porto máis a intensa actividade pesqueira deste coto, maioritariamente adicado á troita. Tamén cabe destacar a presenza do rego “O Reás”, que desemboca no río Támoga, do que o seu nacemento se sitúa no lugar do Mato. Igrexa parroquial de San Martiño de Pino A igrexa ten forma de cruz latina coa sacristía na cabeceira, campanario a dous vanos, muros de pedra e cemento, teito de madeira e tellado de lousa. As capelas Destacan as capelas de San Roque, San Isidro e a Virxe Das Dolores, esta última de titularidade privada. En ambas festéxanse os seus correspondentes patróns, e na de San Isidro e compartida coas parroquias veciñas de Seixas e Vilapene. Os muíños da parroquia Segundo os veciños do pobo, o rego do Porto Vello contaba con 14 muiños e o rego de San Paio con 2, moitos deles desaparecidos na actualidade. Por orde, dende o nacemento no Reás, serían os seguintes: No rego de San Paio, os dous muíños serían o Muíño Novo máis o Muíño da Estaca. Datos da parroquia de San Martiño de Pino do ano 1845 A parroquia de S. Martiño de Pino no ano 1845, así a describe Pascual Madoz no seu “Diccionario geográfico-estadístico-historico de España y sus posesiones de ultramar (1846-1850)”. Curiosidades como que o correo se recibía en “Puente Quintela”, as produccións agrícolas e gandeiras da época, as industrias, as especies cinexéticas e os lugares/barrios rexistrados.